Olecko
położone
jest we wschodniej części Mazur,
w województwie warmińsko - mazurskim, nad brzegiem
jeziora Olecko Wielkie,
z którego wypływa rzeka Lega.
* * * |
Miasto nie powstało z
rozrastającej się wsi, ale założone zostało od razu,
w głębi puszczy, mocą decyzji
odgórnych.
* * * |
W roku 1560 do zameczku myśliwskiego zjechali dwaj dostojni goście: książę Albrecht i sam król Zygmunt August. Celem odwiedzin było polowanie, namiętność obu władców. Na pamiątkę owego spotkania obaj władcy postanowili założyć w puszczy, w której polowali, po dwu stronach granicy dwa miasta i nazwać jedno Augustowem, od imienia króla, drugie Margrabową od margrabiowskiego tytułu Albrechta. Istotnie, pierwszemu Zygmunt August wydał przywilej lokacyjny w roku 1561, drugiemu Albrecht w roku 1560.
* * * |
Nowe miasto miało ludność polską. Jego zasadźcą był Adam Wojdowski, szlachcic z Mazowsza. On sprowadził osadników. Miasto rozwijało się pomyślnie. Najstraszniejsze chwile przeżyło w 1656 roku - w ciągu kilku godzin zostało całkowicie spalone, a ludność wymordowana lub wzięta do niewoli. W 1684 roku wielki pożar niemal całkowicie obrócił Olecko w popioły. Spłonęły i kościół, i ratusz. Ocalały domy mieszkalne tylko przy jednej ulicy. Kolejne pożary z lat 1701,1705,1706 zniszczyły miasto. Ludność utraciła wówczas prawie cały swój dobytek. Wielu opuściło miasto za chlebem. Zima z roku 1708 na 1709 była niezwykle surowa i długa. Lato 1709 roku było nader nieurodzajne. Zapanował głód. Na wynędzniałą ludność spadła zaraza. W Olecku trwała kilkanaście miesięcy. W roku 1710, po wygaśnięciu choroby pozostało zaledwie 98 mieszkańców. Stopniowo powiększało swoją liczbę ludności. W roku 1740 było 1460 mieszkańców.
* * * |
Rozwój miasta rozpoczął się dopiero po wojnie francusko - pruskiej. Olecko ostało połączone koleją żelazną z Królewcem. Wybudowano sieć kolei wąskotorowych. Czas biegł powoli i łagodnie aż do I Wojny Światowej. Rosjanie wycofując się i tocząc walki w odwrocie doprowadzili do dużego zniszczenia miasta.
* * * |
W ciągu XVIII stulecia szlachta polska w powiecie oleckim uległa całkowitej germanizacji. Wzmogła się ona szczególnie po odbytym tu w 1920 roku plebiscycie, który wskutek niemieckiego terroru i agitacji, wypadł dla Polski niepomyślnie. W roku 1928 obie polskie nazwy powiatu i stolicy powiatu: Olecko (Oletzko) i Margrabowa (Marggrabowa) zamieniono na Treuburg, co w przekładzie na polski oznacza Wierny Gród. Mowa polska, choć cichła tu, lecz nie ginęła.
* * * |
II Wojna Światowa bardzo niekorzystnie wpłynęła na miasto, które nie było bronione w roku 1945. Jednak w wyniku ostrzału artyleryjskiego, a później podpaleń przez radzieckich żołnierzy zostało dość poważnie zniszczone. Jeżeli chodzi o rdzenną ludność to została ona przesiedlona do Niemiec.
* * * |
Odbudowa Olecka po zniszczeniach wojennych trwała prawie do roku 1985. Wtedy zostały usunięte ostatnie ruiny z tych czasów.
* * * |
Więcej szczegółów o mieście i jego ofercie znajdą Państwo na stronie internetowej www.um.olecko.pl
SP1 Olecko Ostatnia zmiana: 05/17/2001 E.Łapszys |